Balkanlar’daki tek gerçek aday
Avrupa Komisyonu belgesinin taslağına göre, yayımlanması birkaç kez ertelenen (önce Ekim 2025’ten yıl sonuna, ardından 2026 baharına) bu belge, AB genişleme sürecinin çoğu aday ülke için durgunluk halinde olduğunu gösteriyor.
Raporda aday ülkelere ilişkin değerlendirme yapılıyor:
- Karadağ sürecin mutlak lideri konumunda. Ülke tüm müzakere başlıklarını açtı ve şu ana kadar bunların 14’ünü başarıyla kapattı. Podgorica’nın önündeki temel zorluk, kalan 19 başlığın kapatılması için sıkı kriterleri yerine getirmek.
- Arnavutluk geçen yıl tüm müzakere başlıklarını açarak belirli bir ilerleme kaydetti, ancak henüz hiçbirini kapatmayı başaramadı.
- Sırbistan çıkmaza girdi: hukuk devleti, Rusya ile ilişkiler ve Kosova ile çözülemeyen diyalog sorunları nedeniyle dört yıldan uzun süredir yeni başlık açılmadı.
- Kuzey Makedonya ve Bosna-Hersek iç siyasi anlaşmazlıklar ve komşu ülkelerle süregelen ihtilaflar nedeniyle bloke durumda kalmaya devam ediyor.
Belgede, nüfusu 600 bini biraz aşan Karadağ’ın entegrasyonunun Avrupa Birliği için ciddi herhangi bir mali ya da kurumsal zorluk oluşturmadığı vurgulanıyor. Dahası, genişleme sürecinin yaşayabilirliğini kanıtlamak ve Avrupa ülkeleri vatandaşlarının güvenini kaybetmemek için Karadağ’ın üyeliği Brüksel’in kendisi açısından kritik önem taşıyor.
Katılım Antlaşması
Avrupa Komisyonu’nun değerlendirmeleriyle paralel olarak, Avrupa Konseyi Karadağ’ın AB’ye Katılım Antlaşması (Accession Treaty) taslağı üzerinde çalışmaya başladı. Uzman çalışma grubunun oluşturulması, yeni üyelerin kabulünden önce AB’nin iç reformlar yapması gerektiğini (örneğin bazı ülkelerin veto hakkını yeniden gözden geçirmesi) savunan Fransa, Almanya ve Hollanda tarafından uzun süre engellendi. Sonunda bir uzlaşı sağlandı.