Kovid sertifikalarının temel amacı, özellikle yaz tatili sezonunda, pandemi koşullarında seyahatleri kolaylaştırmaktır. Avrupa sertifikaları üç tür olacak - koronavirüs aşısı yaptırıldığını, negatif test sonucunu veya hastalığı geçirip iyileşildiğini teyit eden. Belgeler ücretsizdir.
Koronavirüse yakalanan kişiler, pozitif PCR testinden en az 11 gün sonra sertifika alabilecek. Sertifika 180 gün geçerli olacak. Antikor testleri ise şimdilik sertifika verilmesi için bir dayanak oluşturmuyor.
Sertifikalar 31 ülkede geçerli: AB’nin 27 ülkesi ile AB’ye dahil olmayan ancak Schengen bölgesinin parçası olan İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre’de. Bunların çoğu dijital belgeleri daha önce vermeye başlamıştı.
Avrupa Komisyonu verilerine göre, yedi ülke henüz sertifika doğrulama ortak sistemine katılmadı, ancak teknik olarak buna hazır. Yeni belgeleri nihai olarak uygulamaya koymaları için 12 Ağustos’a kadar geçiş süresi tanındı.
AB’nin ortak kovid sertifikaları sistemi: nasıl çalışır ve nereden alınır
Sertifika hem dijital hem de kâğıt formunda alınabilir. İlk durumda, kullanmak için ayrı bir uygulama indirmek gerekir. AB veya Schengen’deki her ülke bunun için kendi programını oluşturur. Almanya’da bunun için iki mobil uygulama kullanılıyor: CovPass ve Corona-Warn-App.
Ayrıca, sertifikanın doğruluğunu kontrol etmek için dijital bir sistem oluşturuldu. Belgenin ana unsuru QR kodudur. Yetkili kişiler bunu tarayarak sertifikanın sahte olup olmadığını kontrol edebilir. Avrupa Komisyonu, ülkelerin QR kodlarının doğruluğunu kontrol etmek için anahtarları birbirleriyle paylaştığı bir portal oluşturdu. Sertifikaları kontrol etmek için anahtarları tam olarak kimin alacağına her ülkenin yetkilileri karar veriyor.
Kovid sertifikalarını tam olarak kimin verdiği her ülkeye göre değişir. İnsanların belgeleri örneğin aşı merkezlerinde veya aşılarını yaptırdıkları doktor muayenehanelerinde alacağı öngörülüyor.
Rusya, Belarus veya Ukrayna vatandaşları kovid sertifikasını nasıl alabilir?
Kovid sertifikası yalnızca AB’de yaşayanlar tarafından alınamaz. Rusya, Ukrayna veya Belarus gibi üçüncü ülke vatandaşlarının da buna hakkı vardır. Ancak bunun için önce AB’ye yasal olarak giriş yapmaları gerekir. Sınırda, evde alınmış aşı veya test kanıtını ibraz ederler. Hangi kanıtların kabul edileceğine her AB veya Schengen devleti karar verir. Ve Avrupa Birliği topraklarında Avrupa sertifikası talep edilebilir. Verilip verilmeyeceğine de her ülkenin yetkilileri karar verir.
Başka bir seçenek daha var. AB düzenlemeleri, üçüncü ülkeler tarafından verilen dijital sertifikaların tanınmasını öngörüyor. Bunun için sertifika verme sistemlerinin Avrupa sistemiyle uyumlu olması gerekir. Bu uyumluluğu Avrupa Komisyonu kontrol eder.
Ukrayna hükümeti, sertifikaların karşılıklı tanınması konusunda Brüksel ile diyaloğa nisan ayında başladı. 1 Temmuz’dan itibaren ülkede dijital aşı belgelerinin beta testi başlıyor. Rusya ise henüz sertifikaların eşdeğerliğinin tanınması için Avrupa Komisyonu’na herhangi bir başvuruda bulunmadı.
AB kovid sertifikası ne için gereklidir?
AB’de, sertifikanın Avrupa içi seyahatler için bir koşul olmadığı, ancak onları kolaylaştırdığı vurgulanıyor. Başka bir deyişle, bir kişinin böyle bir belgesi olması, bunun hiçbir kısıtlama olmadan seyahat edebileceği anlamına gelmez. Her şey her bir ülke veya bölgedeki kurallara bağlıdır. Örneğin yerel yetkililer, kendi ülkelerinin tam aşılı sakinleri için bazı kısıtlamaları kaldırırsa, bu kurallar koronavirüs aşı sertifikası olan diğer ülke vatandaşları için de geçerli olmalıdır.
AB’de hangi aşılar için COVID sertifikası veriliyor?
Kovid sertifikaları, kullanılan preparattan bağımsız olarak AB topraklarında yapılan tüm aşılar için verilir. Başka bir konu ise tanınmadır. AB’de kayıtlı tüm aşılar zorunlu olarak tanınır. Şu anda bunlar dört tanedir: BioNTech/Pfizer, Moderna, AstraZeneca ve Johnson&Johnson. Avrupa Komisyonu sözcüsü, AB’nin bu dört aşıyı, Avrupa düzenleyicisi tarafından sertifikalandırılmamış fabrikalarda üretilmiş olsalar bile tanıdığını belirtti.
Bunun yanı sıra, Avrupa Birliği’nde Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) acil durum koşullarında kullanım için önerdiği aşılar da tanınabilir. Bu listede AstraZeneca’nın Hint muadili Covishield ile Çin’in Sinopharm ve Sinovac aşıları yer alıyor.
Ancak Rus aşısı Sputnik V henüz ne DSÖ’den ne de Avrupa düzenleyicisi EMA’dan onay almış durumda. Bununla birlikte, bu aşı için de sertifika alınabilir — Rusya Federasyonu’ndan gelen preparatın kullanıldığı ülkelerde. Ancak böyle bir belgenin tanınıp tanınmayacağına her AB devleti kendi başına karar verir.